5 เทคนิคให้ลูกดูดนมแม่อย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับคุณแม่มือใหม่ แนะนำโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

5 เทคนิคที่จะให้ลูกน้อยอมหัวนมและลานหัวนมอย่างถูกต้อง

ท่าอุ้มแบบคราเดิล (Cradle Hold)

ท่านอนตะแคงข้าง (Lying on Your Side)

ท่าให้นมนอนเอนหลัง (Laid-back Nursing หรือ Biological Nursing)

ท่าอุ้มแบบรักบี้ (Rugby Hold หรือ Clutch Hold)

ท่าให้นมแบบนั่งตรง (Upright Breastfeeding หรือ Koala Hold)  

สรุป

ตรวจสอบบทความโดย: หนึ่งฤทัย อินทะไชย

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

การเลี้ยงดูทารกน้อยเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่คุณแม่มือใหม่ต้องค่อยๆ เรียนรู้ และหนึ่งในเรื่องที่ท้าทายไม่น้อยก็คือ “การให้นมจากอก” ซึ่งในช่วงเริ่มต้นอาจไม่ได้ง่ายอย่างที่คิดใช่ไหมคะ? หลายครั้งคุณแม่อาจสงสัยว่า... ลูกดูดนมได้เต็มที่หรือยัง? น้ำนมพอหรือเปล่า? ทำไมรู้สึกเจ็บหัวนมเวลาลูกดูด? รวมถึงคำถามมากมายที่เกิดขึ้นในระหว่างการให้นมลูก

เพื่อคลายความกังวลเหล่านี้ วันนี้เรามีเคล็ดลับ “การให้นมลูกอย่างถูกวิธี” มาฝากค่ะ โดยสิ่งสำคัญที่สุดที่คุณแม่ควรใส่ใจ คือการให้ลูกอมหัวนมได้ถูกตำแหน่ง ซึ่งจะช่วยให้เขาดูดนมได้เต็มที่ ได้รับน้ำนมอย่างเพียงพอ และคุณแม่ก็ไม่ต้องเจ็บหัวนมอีกต่อไป

5 เทคนิคที่จะให้ลูกน้อยอมหัวนมและลานหัวนมอย่างถูกต้อง

สำหรับคุณแม่มือใหม่แล้ว การให้นมลูกอาจดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมชาติที่ควรเกิดขึ้นได้เอง แต่ในความเป็นจริง หลายคนพบว่าเมื่อลงมือจริงกลับมีทั้งคำถาม ความกังวล และความไม่มั่นใจตามมามากมาย 

หนึ่งในปัญหาที่พบ คือ การที่ลูกน้อยอมหัวนมไม่ถูกต้อง ลูกดูดและอมเฉพาะหัวนม โดยที่ปากของลูกไม่ครอบไปถึงลานหัวนม ส่งผลให้คุณแม่เจ็บหัวนม หัวนมแตก และลูกได้รับน้ำนมไม่เพียงพอ ส่งผลเสียต่อคุณแม่และลูกน้อยได้  สิ่งที่จะช่วยแก้ไขเรื่องนี้ได้ดีที่สุด ก็คือ "การจัดท่าการให้นม" ให้ถูกต้อง โดยมีดังนี้

 1. ท่าอุ้มแบบคราเดิล (Cradle Hold)

เป็นท่ามาตรฐานที่คุณแม่มักใช้กันบ่อย โดยให้ลูกนอนอยู่ในอ้อมแขนของแม่ แขนด้านเดียวกับเต้านมจะรองรับศีรษะและหลังของลูก ส่วนมืออีกข้างใช้ประคองเต้านมหรือช่วยพยุงลูกเพิ่มเติมเทคนิคการอมหัวนมอย่างถูกต้อง

-จัดท่าลูกให้ลำตัวตรง ศีรษะอยู่ในระดับเดียวกับเต้านม

-กระตุ้นให้ลูกอ้าปากกว้างก่อนแนบปากเข้ากับหัวนม

-ตรวจสอบว่าลูกอมได้ลึก ครอบลานหัวนม ไม่ใช่เฉพาะหัวนมอย่างเดียว

ท่านี้เหมาะกับคุณแม่ที่เริ่มชำนาญระดับหนึ่ง และลูกที่สามารถควบคุมการดูดได้ดีแล้ว

2. ท่านอนตะแคงข้าง (Lying on Your Side)

คุณแม่และลูกนอนตะแคงหันหน้าเข้าหากัน โดยให้ลูกอยู่ในระดับเต้านม หัวของลูกอิงที่แขนหรือหมอนนุ่ม ๆ

เทคนิคการอมหัวนมอย่างถูกต้อง

-ใช้หมอนช่วยพยุงหลังลูกให้ตรง

-ตรวจสอบว่าริมฝีปากลูกอ้ากว้าง ครอบลานหัวนม

-ลูกควรดูดอย่างเป็นจังหวะอย่างต่อเนื่อง ไม่มีกระตุกหรือดูดอมหัวนมไว้เฉยๆ 

เหมาะกับช่วงเวลากลางคืน หรือตอนคุณแม่ต้องการพักผ่อนจากความเมื่อยล้า

3. ท่าให้นมนอนเอนหลัง (Laid-back Nursing / Biological Nurturing)

คุณแม่จะเอนหลังพิงหมอนหรือโซฟาในท่าผ่อนคลาย ให้ลูกนอนคว่ำบนตัวแม่ในลักษณะเป็นธรรมชาติ โดยที่หน้าท้องลูกแนบกับอกแม่

เทคนิคการอมหัวนมอย่างถูกต้อง

-ปล่อยให้ลูกใช้สัญชาตญาณในการหาหัวนม

-ลูกควรอ้าปากกว้าง อมลานหัวนมเต็มปากโดยที่คางแนบกับเต้านม

-หลังให้นม ลักษณะหัวนมไม่ควรผิดรูปหรือแบน

ท่านี้เหมาะสำหรับทารกแรกเกิด และช่วยให้คุณแม่เริ่มสร้างสายใยความผูกพันกับลูกตั้งแต่วันแรก

4. ท่าอุ้มแบบรักบี้ (Rugby Hold / Clutch Hold)

คุณแม่วางลูกไว้ด้านข้างตัว โดยให้ขาลูกชี้ไปทางด้านหลัง แขนของแม่จะโอบใต้ตัวลูก ส่วนมือล็อกศีรษะให้ลูกดูดนมจากเต้านมด้านหน้า

เทคนิคการอมหัวนมอย่างถูกต้อง

-ใช้หมอนหนุนให้ลูกอยู่ในระดับเต้านม

-ลูกควรอ้าปากกว้าง ครอบลานหัวนม และดูดได้จังหวะ

-ระวังอย่าให้ศีรษะลูกถูกดันแน่นเกินไป

ท่านี้ เหมาะกับคุณแม่ผ่าคลอด เพราะท่านี้ไม่กดทับแผล และเหมาะกับคุณแม่ลูกแฝด ที่จะให้นมพร้อมกันทั้ง 2 เต้า

5. ท่าให้นมแบบนั่งตรง (Upright / Koala Hold)

ลูกนั่งบนตักหรือพาดขาแม่ในท่าตั้งตรง โดยหันหน้าเข้าหาเต้านม ศีรษะตรง ลำตัวตรง และสามารถดูดนมได้เอง

เทคนิคการอมหัวนมอย่างถูกต้อง

-ใช้แขนของแม่ประคองหลังลูกให้มั่นคง

-ตรวจสอบว่าปากของลูกอมลึก ไม่หลุดหัวนมบ่อย

-ฟังเสียงกลืนเพื่อประเมินว่าลูกได้น้ำนมจริง

ท่านี้เหมาะกับลูกที่เป็นกรดไหลย้อน แหวะนมบ่อย หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการกลืน

ถ้าลูกน้อยอมหัวนมได้ถูกต้อง คุณแม่จะมีรู้ความสึกดังนี้

• เมื่อลูกน้อยอมหัวนมได้แล้วและลานหัวนมส่วนใหญ่อยู่ในปากแล้ว ขณะลิ้นลูกอยู่ใต้หัวนม จะมีแรงกดบนลานหัวนมเพื่อบีบให้น้ำนมไหล
• คุณแม่จะไม่เจ็บหัวนม แต่รู้สึกว่าหัวนมถูกดูดเป็นจังหวะขณะลูกกำลังกินนม
• เสียงดูดนมของลูกน้อยจะค่อนข้างเงียบนะคะ ไม่มีเสียงดูดดังจ๊วบๆ หรือเสียงลิ้นดังจั๊บๆ แต่อาจมีเสียงกลืนเบาๆ บ้างเท่านั้น
• คุณแม่มองเห็นใบหูของลูกขยับขณะกำลังดูด

ข้อสำคัญอีกประการที่คุณแม่ต้องเรียนรู้ก็คือ วิธีย้ายลูกมาดูดนมอีกข้างนะคะ

ระหว่างให้นม คุณแม่ควรให้ลูกดูดนมจากทั้งสองเต้าสลับกัน เพื่อให้ร่างกายผลิตน้ำนมได้สมดุล และลูกได้รับน้ำนมอย่างเพียงพอจากทั้งสองเต้า

เวลาจะเปลี่ยนข้างให้นม อย่าดึงลูกออกจากอกทันที เพราะอาจทำให้เจ็บหรือระคายเคือง หรือ หัวนมแตกได้ค่ะ วิธีง่าย ๆ และปลอดภัยคือ ให้คุณแม่ใช้ปลายนิ้วก้อยสอดเข้าไปที่มุมปากลูกเบา ๆ เพื่อคลายแรงดูดระหว่างปากกับลานหัวนมก่อน จากนั้นจึงย้ายลูกไปดูดนมอีกข้าง

ในการป้อนนมครั้งต่อไป อย่าลืมเริ่มจากเต้านมข้างที่ลูกไม่ได้ดูดในครั้งก่อนนะคะ วิธีนี้จะช่วยให้เต้านมทั้งสองข้างได้รับการกระตุ้นและผลิตน้ำนมได้อย่างสมดุล ไม่ให้ข้างใดข้างหนึ่งคัดหรือน้ำนมลดลงค่ะ

นอกจากนี้ สิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้ามคือ สุขภาพของคุณแม่เอง ควรพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำเยอะ ๆ และเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอาหารที่ช่วยบำรุงน้ำนม เช่น ขิง ใบแมงลัก น้ำหัวปลี หรือน้ำอุ่น ๆ เพื่อให้ร่างกายสามารถผลิตน้ำนมได้เพียงพอสำหรับลูกน้อยอย่างต่อเนื่องค่ะ