สัญญาณและอาการขาดธาตุเหล็กในทารกที่แม่ควรรู้

การขาดธาตุเหล็กในระยะแรกอาจยังไม่มีอาการใด ๆ ที่เห็นได้อย่างชัดเจน เนื่องจากร่างกายยังมีธาตุเหล็กสะสมสำรองไว้ใช้ได้อยู่ชั่วระยะหนึ่ง อย่างไรก็ตาม หากขาดธาตุเหล็กเป็นเวลานาน ร่างกายจะเริ่มแสดงอาการผิดปกติให้สังเกตเห็นได้ชัดเจนมากขึ้น โดยมักพบอาการดังต่อไปนี้

1. อ่อนเพลีย รู้สึกไม่สดชื่น

2. เหนื่อยง่ายเวลาออกแรง หรือในเด็กอาจเหนื่อยง่ายเวลาให้นม หรือดูดนม

3. เบื่ออาหาร หรือไม่อยากอาหาร กินอาหารได้น้อยลง

4. ผิวหนัง เปลือกตาล่าง หรือริมฝีปากซีดกว่าปกติ

5. ความรู้สึกเลี่ยนหลังทานอาหารไปเพียงเล็กน้อย  หรือที่เรียกว่าอาการลิ้นเลี่ยน บางรายมีแผลที่มุมปาก

1. เล็บงอเป็นรูปช้อน

เมื่อคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกมีอาการที่เข้าข่ายกับภาวะขาดธาตุเหล็กดังกล่าว ควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจ วินิจฉัย และดูแลรักษาอย่างเหมาะสมโดยเร็ว เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นตามมาได้

เอกสารอ้างอิง: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข คู่มือแนวทางการควบคุมและป้องกันโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก

สรุป

ภาวะขาดธาตุเหล็กในระยะแรกมักยังไม่แสดงอาการชัดเจน เนื่องจากร่างกายยังมีธาตุเหล็กสำรองอยู่ แต่หากเป็นต่อเนื่องนานขึ้นจะเริ่มมีอาการ เช่น อ่อนเพลีย รู้สึกไม่สดชื่น เหนื่อยง่ายเวลาออกแรง หรือในเด็กอาจเหนื่อยง่ายเวลาให้นม เบื่ออาหาร ผิวหนังและเยื่อบุซีด ความรู้สึกเลี่ยนหลังทานอาหารไปเพียงเล็กน้อย หรือเรียกว่าอาการลิ้นเลี่ยน มีแผลที่มุมปาก และเล็บงอเป็นรูปช้อน ดังนั้น เมื่อคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกมีอาการเหล่านี้ ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจ วินิจฉัย และดูแลรักษาตั้งแต่ระยะแรก ตามคำแนะนำของบุคลากรสาธารณสุข

เนื้อหา

• สรุป

• คำถามที่พบบ่อย

สรุป

โดยสรุป ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเป็นภาวะที่ดำเนินไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน เพราะร่างกายยังมีธาตุเหล็กสำรองอยู่ แต่เมื่อขาดต่อเนื่องนานขึ้นจะเริ่มมีสัญญาณผิดปกติ เช่น อ่อนเพลีย ง่วงเหงาหาวนอน เบื่ออาหาร ผิวหนังและเยื่อบุซีด ลิ้นเลี่ยน มีแผลที่มุมปาก หรือเล็บเปลี่ยนรูปทรง

สัญญาณเล็ก ๆ เหล่านี้เป็นเหมือนสัญญาณเตือนที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรมองข้าม เพราะหากตรวจพบและดูแลรักษาได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดผลกระทบระยะยาวต่อสุขภาพและพัฒนาการของลูกได้ ดังนั้น แทนที่จะอาศัยเพียงความรู้สึกว่าลูกดูปกติหรือไม่ คุณควรหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงของลูกอย่างสม่ำเสมอ ควบคู่กับการพาไปพบแพทย์เมื่อมีข้อสงสัย และศึกษาข้อมูลจากแหล่งความรู้ทางการแพทย์ที่เชื่อถือได้ เพื่อให้ทุกการตัดสินใจด้านโภชนาการในวันนี้เป็นพื้นฐานที่มั่นคงสำหรับสุขภาพของลูกในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อย

จะสังเกตได้อย่างไรว่าลูกเริ่มมีอาการขาดธาตุเหล็กตั้งแต่ระยะแรกจนถึงระยะที่อาการชัดเจน

การขาดธาตุเหล็กในเด็กระยะแรกอาจยังไม่เห็นอาการชัดเจน เพราะร่างกายยังดึงธาตุเหล็กสะสมมาใช้ได้ แต่เมื่อขาดต่อเนื่องจะเริ่มมีอาการ เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร ซีด ลิ้นเลี่ยน มีแผลที่มุมปาก เล็บงอคล้ายรูปช้อน หากสังเกตว่าลูกมีอาการเหล่านี้ ควรรีบพาไปพบแพทย์

 Ref. https://www.tsh.or.th/Knowledge/Details/65 

CVM no.M26-259