ภาวะแท้งคุกคาม อาการ สาเหตุ การรักษา และการป้องกันที่คุณแม่ตั้งครรภ์ควรรู้

ภาวะแท้งคุกคาม (Threatened Abortion) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้กับผู้หญิงตั้งครรภ์ทุกคน โดยมีการศึกษาพบว่าเกิดขึ้นได้สูงถึงร้อยละ 25 ของการตั้งครรภ์ทั้งหมด และน่ากังวลไปกว่านั้นคือ ในจำนวนนี้ถึงร้อยละ 50 อาจนำไปสู่การแท้งจริง ซึ่งถือเป็นสถิติที่ค่อนข้างสูง ดังนั้น การทำความเข้าใจความหมาย สาเหตุ แนวทางการรักษา รวมถึงวิธีดูแลตัวเองเมื่อเผชิญกับภาวะนี้ จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่คุณแม่และครอบครัวไม่ควรมองข้าม

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

ภาวะแท้งคุกคามคืออะไร? ความหมายและความสำคัญที่ควรรู้

สัญญาณเตือนของภาวะแท้งคุกคามที่ผู้หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรมองข้าม

สาเหตุของภาวะแท้งคุกคาม: ปัจจัยเสี่ยงที่ควรรู้

วิธีการวินิจฉัยภาวะแท้งคุกคามจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

แนวทางการรักษาภาวะแท้งคุกคามในปัจจุบัน

การดูแลตัวเองเมื่อเกิดภาวะแท้งคุกคามระหว่างตั้งครรภ์

โอกาสในการตั้งครรภ์ต่อไปหลังเผชิญภาวะแท้งคุกคาม

ความแตกต่างระหว่างภาวะแท้งคุกคามกับการแท้งจริง

อาหารและพฤติกรรมที่ช่วยลดความเสี่ยงภาวะแท้งคุกคาม

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์ทันทีหากสงสัยว่ามีภาวะแท้งคุกคาม

ตรวจสอบบทความโดย: จันทรา สำเร็จ

พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

"ภาวะแท้งคุกคามคืออะไร? ความหมายและความสำคัญที่ควรรู้

ภาวะแท้งคุกคาม (Threatened abortion) คือ การมีเลือดออกทางช่องคลอดในช่วง 20 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์ โดยที่ปากมดลูกยังคงปิดอยู่ ซึ่งอาจเป็นเลือดสดหรือมูกเลือด ไหลออกอย่างต่อเนื่อง ส่วนใหญ่ไม่มีอาการอย่างอื่นร่วมด้วย ส่วนน้อยที่มีอาการคล้ายปวดประจำเดือน  ทำให้เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนดได้"

สัญญาณเตือนของภาวะแท้งคุกคามที่ผู้หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรมองข้าม

-มีอาการเลือดออกทางช่องคลอด อาจเป็นสีแดงสดหรือน้ำตาล สลับกับมูกเลือด อาจออกเป็นระยะสั้นหรือยาวหลายวัน

-มีอาการปวดต่ำคล้ายปวดประจำเดือน ปวดบีบๆ รัดๆ ตรงกลางท้องน้อย ซึ่งมักเป็นๆ หายๆ หรือมีอาการปวดร้าวไปหลัง และเป็นตะคริวร่วมด้วย

-มีเลือดออกร่วมกับมีอาการปวดท้องน้อยคล้ายเวลามีประจำเดือน 

สาเหตุของภาวะแท้งคุกคาม: ปัจจัยเสี่ยงที่ควรรู้

-เกิดจากความผิดปกติทารกในครรภ์ เช่น ความผิดปกติของโครโมโซม ความพิการแต่กำเนิด 

-เกิดจากความผิดปกติของคุณแม่ตั้งครรภ์ เช่น มีโรคประจำตัว อายุของคุณแม่ตั้งครรภ์ น้อยหรือมากไป ความผิดปกติของมดลูกและโพรงมดลูก หรือเคยได้รับการผ่าตัดอวัยวะสืบพันธุ์ภายในมาก่อน ระบบภูมิคุ้มกันหรือฮอร์โมนผิดปกติ ความเครียด การดื่มสุรา สูบบุหรี่ หรือการใช้สารเสพติด 

-เกิดจากความผิดปกติของสามี เช่น เลือดหรืออสุจิของคุณพ่อมีความผิดปกติ 

วิธีการวินิจฉัยภาวะแท้งคุกคามจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

1. ซักประวัติ

-ประจำเดือนครั้งสุดท้ายเพื่อคำนวณอายุครรภ์

-ลักษณะเลือดที่ออก (สี ปริมาณ ระยะเวลา) และอาการอื่นๆ ที่เคยเป็น

-ประวัติโรคประจำตัวหรือปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เช่น เคยแท้ง อุบัติเหตุ โรคเรื้อรัง

2. ตรวจร่างกาย

-วัดสัญญาณชีพ เช่น วัดความดัน ชีพจร เพื่อดูว่าซีดหรือไม่

-ตรวจหน้าท้องหาตำแหน่งที่ปวด

3. ตรวจภายใน

-ดูปริมาณและลักษณะเลือดที่ออก

-ตรวจดูความผิดปกติของปากมดลูก

-ประเมินขนาดมดลูกและหาความผิดปกติอื่น เช่น ติดเชื้อ

4. ตรวจปัสสาวะ

-ตรวจว่าตั้งครรภ์อยู่หรือไม่ (หากมีภาวะแท้งไปแล้ว แต่ไม่นานอาจยังตรวจพบว่าตั้งครรภ์)

5. ตรวจเลือดวัดฮอร์โมน β-hCG

-ดูระดับฮอร์โมนการตั้งครรภ์  และฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการฝังตัวของตัวอ่อน

6. ตรวจอัลตร้าซาวนด์ทางช่องคลอด 

-หาตำแหน่งทารกอยู่ในโพรงมดลูกหรือนอกมดลูก

-ประเมินสัณญาณชีพ อัตราการเต้นของหัวใจ

-ประเมินรูปร่างมดลูกและรังไข่

แนวทางการรักษาภาวะแท้งคุกคามในปัจจุบัน

หากวินิจฉัยพบว่ามีเลือดออกไม่มาก แพทย์จะแนะนำให้พักผ่อนเป็นหลัก และในกรณีที่ทราบสาเหตุว่าเกิดจากภาวะฮอร์โมนไม่เพียงพอ อาจมีการพิจารณาให้ยาฮอร์โมนเสริม โดยการฉีดวันเว้นวันจนกว่าเลือดจะหยุดหรือไม่มีภาวะเลือดออกอีก

การดูแลตัวเองเมื่อเกิดภาวะแท้งคุกคามระหว่างตั้งครรภ์

-นอนพัก 24-48 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับอาการและคำแนะนำแพทย์ 

-งดกิจกรรมหนัก หลีกเลี่ยงการยกของหนัก การยืนหรือเดินนานๆ

-สังเกตอาการ ประเมินลักษณะเลือดที่ออกทั้งลักษณะ และปริมาณ รวมถึงวัดสัญญาณชีพสม่ำเสมอ

-งดสวนล้างช่องคลอด สวนอุจจาระ หรือตรวจภายใน

-ระวังโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สารพิษ อุบัติเหตุ และภาวะท้องผูก/ท้องเสีย

-ทำใจให้สบาย ผ่อนคลายความเครียด และทำจิตใจให้สงบ

-ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

โอกาสในการตั้งครรภ์ต่อไปหลังเผชิญภาวะแท้งคุกคาม

สำหรับคุณแม่ที่มีประวัติภาวะแท้งคุกคาม  มาก่อนหากร่างกายได้รับการฟื้นฟูอย่างเหมาะสมและกลับมาแข็งแรงตามลำดับ ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้อีกครั้ง แนะนำให้เว้นระยะการตั้งครรภ์ด้วยการคุมกำเนิดประมาณ 3 เดือน เพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวเต็มที่ อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่เคยรับการผ่าตัดที่ผ่านผนังมดลูกมาก่อน ควรเว้นช่วงนาน 6-12 เดือน ก่อนการตั้งครรภ์ครั้งถัดไป หรือตามคำแนะนำของสูติแพทย์

ความแตกต่างระหว่างภาวะแท้งคุกคามกับการแท้งจริง

-ภาวะแท้งคุกคาม เป็นภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์ที่พบได้บ่อย ในช่วง 20 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์ โดยที่ปากมดลูกยังปิด และยังตรวจพบชีพจร การเต้นของหัวใจทารก ทำให้มีโอกาสที่จะประคับประคองให้การตั้งครรภ์นี้ดำเนินต่อไปได้จนสำเร็จ

-การแท้งจริง คือการสิ้นสุดของการตั้งครรภ์ก่อนอายุครรภ์ครบ 20 สัปดาห์  เป็นภาวะที่ไม่สามารถควบคุมได้

อาหารและพฤติกรรมที่ช่วยลดความเสี่ยงภาวะแท้งคุกคาม

-ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงทั้งกายและใจ พักผ่อนให้เพียงพอ เลี่ยงความเครียดต่างๆ อากาศถ่ายเทได้สะดวก

-หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ หรือใช้สารเสพติดทุกชนิด

-รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หลากหลายครบ 5 หมู่ รวมถึงวิตามินที่จำเป็นต่อการตั้งครรภ์ตามแพทย์แนะนำ 

-หลีกเลี่ยงการใช้ยาต่างๆ โดยไม่ปรึกษาแพทย์

-หากมีโรคประจำตัว ควรเข้ารับการรักษาและควบคุมอาการให้ดีอยู่เสมอ  ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

-ไม่ยกของหนักในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารเคมีอันตราย

-วางแผนการตั้งครรภ์ และฝากครรภ์ทันทีที่รู้ว่าตั้งครรภ์ เพื่อตรวจร่างกายคุณแม่และป้องกันความเสี่ยง รวมถึงภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ในระหว่างการตั้งครรภ์ 

-พึงระลึกไว้เสมอว่าคุณแม่ตั้งครรภ์จะรู้จักตัวเราดีที่สุด ดังนั้นหากรู้สึกกังวลใจ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทันที 

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์ทันทีหากสงสัยว่ามีภาวะแท้งคุกคาม

หากคุณแม่ตั้งครรภ์สังเกตว่ามีเลือดออกทางช่องคลอดโดยไม่ทราบสาเหตุ ร่วมกับอาการปวดเกร็งบริเวณท้องน้อย หรือคล้ายปวดประจำเดือนควรรีบพบแพทย์ทันที เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้องและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้

อ้างอิงจาก

https://www.si.mahidol.ac.th/sirirajdoctor/article_detail.aspx?ID=1468

https://www.paolohospital.com/th-TH/chokchai4/Article/Details/สำหรับคุณเเม่ตั้งครรภ์/-ภาวะแท้งคุกคาม--เรื่องใหญ่ที่ทำให้เล็กได้-หากรักษาทันเวลา-#:~:text=อาการภาวะแท้งคุกคาม%20คือ,ในการดูแลของแพทย์

https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/content/threatened-abortion

https://www.nakornthon.com/article/detail/ภาวะแท้งคุกคาม-ภาวะอันตรายเกิดได้กับหญิงตั้งครรภ์ทุกคน

https://www.nakornthon.com/article/getpagepdf/3826

https://www.vichaiyut.com/th/health-information/pregnancy-miscarriage-end-stage-infertility/details

https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lessons/33333/

https://www.medparkhospital.com/disease-and-treatment/miscarriage

https://www.bpksamutprakan.com/care_blog/view/140

ภาพจาก Freepik

M25-184