รู้ได้อย่างไร อาการคัดเต้า ก่อนประจําเดือนกี่วัน? เข้าใจฮอร์โมนหญิงและสัญญาณสุขภาพสำคัญ

สำหรับผู้หญิงหลายคน อาการคัดตึงบริเวณหน้าอกหรือ “คัดเต้า” เป็นสัญญาณที่มักเกิดขึ้นก่อนมีประจำเดือน บางคนรู้สึกเพียงเล็กน้อย แต่บางคนอาจแน่น เจ็บ หรือไม่สบายตัวจนน่ารำคาญ คำถามคือ...อาการคัดเต้า ก่อนประจําเดือนกี่วัน? เป็นเรื่องปกติหรือไม่? และควรดูแลตัวเองอย่างไรให้รู้สึกดีขึ้น

บทความนี้จะพาคุณเจาะลึกเกี่ยวกับ อาการคัดเต้าก่อนมีประจำเดือน ตั้งแต่ช่วงเวลาที่มักเกิดขึ้น สาเหตุของการเปลี่ยนแปลง วิธีแยกจากอาการตั้งครรภ์ ไปจนถึงเทคนิคบรรเทาอย่างปลอดภัยพร้อมคำแนะนำจากแพทย์ เพื่อให้คุณเข้าใจร่างกายและรับมือกับช่วงก่อนมีประจำเดือนได้อย่างมั่นใจ

ตรวจสอบบทความโดย: ศุภลักษณ์ อารีมิตร
การพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้น 1

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

อาการคัดเต้าคืออะไร? เกิดจากอะไรในร่างกาย

อาการคัดเต้าก่อนประจำเดือนปกติจะเริ่มกี่วัน

สาเหตุของอาการคัดเต้าช่วงก่อนมีประจำเดือน

ความเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน

วิธีแยกอาการคัดเต้าก่อนประจำเดือนกับคัดเต้าจากการตั้งครรภ์

อาการอื่นร่วมกับคัดเต้าที่พบได้ก่อนมีประจำเดือน

อาการคัดเต้ากี่วันควรเริ่มหายเมื่อประจำเดือนมา

คัดเต้าหนักผิดปกติทุกเดือน เป็นอันตรายไหม?

วิธีบรรเทาอาการคัดเต้าอย่างปลอดภัยและได้ผล

คัดเต้าไม่ตรงรอบหรือหายไป เกิดจากอะไรได้บ้าง

เมื่อไรควรพบแพทย์เกี่ยวกับอาการคัดเต้า

อาการคัดเต้าคืออะไร? เกิดจากอะไรในร่างกาย

อาการคัดเต้า (Breast engorgement หรือ Premenstrual Breast Tenderness) คือ อาการที่เต้านมรู้สึกบวม แน่น คัดตึง หรือเจ็บเล็กน้อย ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งจากฮอร์โมนในรอบเดือน การตั้งครรภ์ หรือแม้แต่ความเครียดสะสม โดยเฉพาะในช่วงก่อนมีประจำเดือนประมาณ 1-2 สัปดาห์ ร่างกายจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอย่างชัดเจน ทำให้เต้านมตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงนี้ด้วยการกักเก็บของเหลว และเกิดอาการบวมตึง

อาการคัดเต้าก่อนประจำเดือนปกติจะเริ่มกี่วัน

โดยทั่วไป อาการคัดเต้ามักเริ่มประมาณ 7–10 วันก่อนมีประจำเดือน คุณอาจรู้สึกเต้านมไวต่อการสัมผัสหนัก หรือปวดตุบ ๆ เล็กน้อย และอาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อประจำเดือนมา หรือภายใน 1–2 วันหลังจากเริ่มมีประจำเดือน ดังนั้นอาการคัดเต้า ก่อนประจําเดือนกี่วัน คำตอบคือ มากกว่า 5 วันล่วงหน้าในบางรอบเดือน

สาเหตุของอาการคัดเต้าช่วงก่อนมีประจำเดือน

เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน เอสโตรเจน และ โปรเจสเตอโรน ในช่วงหลังการตกไข่ (Luteal Phase)ทำให้เนื้อเยื่อเต้านมกักเก็บน้ำ มีเลือดมาเลี้ยงมากขึ้น และปลายประสาทถูกกระตุ้น ส่งผลให้เต้านมบวมและไวต่อความรู้สึกนอกจากนี้ ระดับ โปรแลคติน (Prolactin) อาจเพิ่มขึ้นเล็กน้อย แม้ไม่มีการตั้งครรภ์ และปัจจัยอื่น ๆ เช่น ความเครียด การใช้ยาฮอร์โมน หรือโรค Fibrocystic Breast Changes ก็ทำให้เกิดอาการได้เช่นกัน

ความเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน

เอสโตรเจน (Estrogen) เพิ่มขึ้นก่อนตกไข่และถึงจุดสูงสุด → ทำให้ท่อน้ำนมขยายตัว

โปรเจสเตอโรน (Progesterone) เพิ่มหลังตกไข่ → กระตุ้นการกักเก็บน้ำในเนื้อเยื่อเต้านม

หากไม่มีการตั้งครรภ์ ฮอร์โมนทั้งสองจะลดลง → เกิดอาการคัดเต้า เช่น

-เต้านมบวมเพราะกักเก็บน้ำ

-รู้สึกเจ็บหรือคัด

-หัวนมไวต่อการสัมผัสมากขึ้น

วิธีแยกอาการคัดเต้าก่อนประจำเดือนกับคัดเต้าจากการตั้งครรภ์

สามารถเปรียบเทียบได้ดังนี้

อาการอื่นร่วมกับคัดเต้าที่พบได้ก่อนมีประจำเดือน

นอกจากคัดเต้า ผู้หญิงหลายคนอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น

-อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิด หรือซึมเศร้า

-ท้องอืด หรือมีน้ำหนักเพิ่มเล็กน้อย

-เหนื่อยง่าย หรือหลับยาก

-ปวดหัว ปวดท้องน้อย หรือคลื่นไส้

อาการคัดเต้ากี่วันควรเริ่มหายเมื่อประจำเดือนมา

โดยทั่วไป อาการจะเริ่มหายภายใน 1–3 วันหลังเริ่มมีประจำเดือน หากอาการยังคงอยู่ต่อเนื่องนานเกิน 5 วัน หรือมีความรุนแรงเพิ่มขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุเพิ่มเติม

คัดเต้าหนักผิดปกติทุกเดือน เป็นอันตรายไหม?

อาการคัดเต้าที่หนักมาก เช่น เจ็บจนรบกวนการใช้ชีวิต เต้านมเปลี่ยนรูปผิดปกติ หรือมีของเหลวไหลจากหัวนม อาจเป็นสัญญาณของ

-ซีสต์ในเต้านม

-ความผิดปกติของต่อมน้ำนม

-โรคเกี่ยวกับฮอร์โมน

-มะเร็งเต้านม (แม้จะพบได้น้อย)

จึงควรพบแพทย์เพื่อตรวจแมมโมแกรมหรืออัลตราซาวด์ตามความเหมาะสม

วิธีบรรเทาอาการคัดเต้าอย่างปลอดภัยและได้ผล

แนวทางที่แนะนำมีดังนี้

-ใส่บราแบบพยุงทรงหรือสปอร์ตบรา ให้พอดี ไม่รัดแน่น

-ลดอาหารที่มีเกลือ น้ำตาล คาเฟอีน และไขมันสูง

-ออกกำลังกายเบา ๆ เช่น เดิน โยคะ เพื่อช่วยการไหลเวียนเลือด

-ประคบเย็นหรืออุ่น ตามคำแนะนำแพทย์

หากอาการ คัดเต้านานเกิน 5–7 วันหลังมีประจำเดือน หรือมีอาการผิดปกติ เช่น ผิวเปลี่ยน รูปทรงเต้านมผิดปกติ แพทย์อาจแนะนำตรวจ อัลตราซาวด์ แมมโมแกรม หรือเจาะชิ้นเนื้อ เพื่อวินิจฉัยเพิ่มเติม

คัดเต้าไม่ตรงรอบหรือหายไป เกิดจากอะไรได้บ้าง

หากอาการไม่สัมพันธ์กับรอบเดือน อาจเกิดจาก

-ความเครียด หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ

-การใช้ยาคุมกำเนิด หรือฮอร์โมน

-ช่วง perimenopause หรือ premenopause

-การตั้งครรภ์โดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะเมื่อประจำเดือนไม่มาตรงรอบ

เมื่อไรควรพบแพทย์เกี่ยวกับอาการคัดเต้า

ควรไปพบแพทย์เมื่อมีอาการดังนี้

-พบ ก้อนแข็งในเต้านม ร่วมกับอาการคัดเต้า

-อาการ ไม่สัมพันธ์กับรอบเดือน หรือเป็นแบบเรื้อรัง

-มี น้ำหรือเลือดไหลจากหัวนม ผิดปกติ

-เจ็บเต้านม นานเกิน 5–7 วันหลังประจำเดือนมาแล้ว

-มีอาการร่วม เช่น ผิวบริเวณเต้านมเปลี่ยน รูปทรงผิดปกติ หรือผิวลอก

อ้างอิงจาก

https://www.healthline.com/health/breast-premenstrual-tenderness-and-swelling

https://www.mountsinai.org/health-library/symptoms/premenstrual-breast-changes

https://www.verywellhealth.com/cyclic-mastalgia-premenstrual-breast-pain-2721918

https://www.naturalcycles.com/cyclematters/why-do-my-breasts-hurt-before-period

https://flo.health/menstrual-cycle/health/symptoms-and-diseases/breast-pain-period-or-pregnancy

https://flo.health/menstrual-cycle/health/period/breast-tenderness-before-period

https://imsear.searo.who.int/server/api/core/bitstreams/6b2152b4-f509-4e0e-b89d-ef46d76ace82/content

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/breast-pain-10-reasons-your-breasts-may-hurt

https://www.self.com/story/sore-breasts-period

https://time.com/3765799/breast-pain/

ภาพจาก Freepik