สิ่งสำคัญที่ควรทราบ
นมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เราสนับสนุนคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต จากนั้นเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่ปลอดภัยอย่างเหมาะสมร่วมกับนมแม่จนครบ 2 ปี หรือนานกว่านั้น การได้รับโภชนาการที่ดีและสมดุลของมารดาในช่วงให้นมบุตรจึงมีความสำคัญยิ่ง ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องใช้นมผสม ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนตัดสินใจ และควรปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเตรียมและการใช้อย่างระมัดระวังเพื่อสุขภาพที่ดีของลูกรัก
โภชนาการที่ดีควบคู่กับการส่งเสริมพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย คือ รากฐานสำคัญสำหรับการเจริญเติบโตของลูกรัก ฮาร์ททูฮาร์ทคลับ พร้อมเคียงข้างคุณแม่ ด้วยข้อมูลด้านโภชนาการและพัฒนาการที่เป็นประโยชน์ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกรัก
เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ
ไอเรื้อรังคืออะไร และแตกต่างจากอาการไอทั่วไปอย่างไร
สาเหตุหลักของอาการไอเรื้อรังเกิดจากอะไร
โรคภูมิแพ้กับความสัมพันธ์ต่ออาการไอเรื้อรัง
หลอดลมอักเสบเรื้อรังเป็นสาเหตุของการไอเรื้อรังหรือไม่
โรคกรดไหลย้อนกับอาการไอเรื้อรัง
ไซนัสอักเสบเรื้อรังมีผลต่อการเกิดอาการไอหรือไม่
การสูบบุหรี่และมลพิษทางอากาศ ตัวกระตุ้นการไอเรื้อรัง
ยาบางชนิดที่อาจทำให้เกิดอาการไอเรื้อรัง
อาการไอเรื้อรังที่อาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรง
แนวทางการรักษาอาการไอเรื้อรังจากสาเหตุต่าง ๆ
ตรวจสอบบทความโดย: ศุภลักษณ์ อารีมิตร
การพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้น 1
ไอเรื้อรังคืออะไร และแตกต่างจากอาการไอทั่วไปอย่างไร
อาการ ไอเรื้อรัง (chronic cough) หมายถึงการไอเกินกว่า 8 สัปดาห์ในผู้ใหญ่ และในเด็กมักใช้เกณฑ์ ≥ 8 สัปดาห์ เช่นกัน ในขณะที่อาการไอทั่วไปแบ่งเป็น
-เฉียบพลัน (acute) คือไอน้อยกว่า 3 สัปดาห์
-กึ่งเฉียบพลัน (subacute) คือไอตั้งแต่ 3 ถึง 8 สัปดาห์
-เรื้อรัง (chronic) คือไอนานกว่า 8 สัปดาห์
การแบ่งกลุ่มนี้ช่วยในการวิเคราะห์สาเหตุและแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน โดย ไอเรื้อรังเกิดจากอะไร มักเกี่ยวข้องกับภาวะเรื้อรังของทางเดินหายใจ ไม่ใช่แค่การติดเชื้อชั่วคราวเช่นอาการไอทั่วไป
สาเหตุหลักของอาการไอเรื้อรังเกิดจากอะไร
สาเหตุของ ไอเรื้อรัง มีหลายสาเหตุที่พบบ่อย เช่น
-โรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง (Chronic Respiratory Diseases)
ตัวอย่างเช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic Obstructive Pulmonary Disease : COPD) และ หืด (Asthma)
หมายเหตุ: COPD มักสัมพันธ์กับ ควันบุหรี่ และ มลพิษทั้งใน–นอกอาคาร รวมถึง สารเคมีในที่ทำงาน
-กลุ่มอาการไอจากทางเดินหายใจส่วนบน (Upper Airway Cough Syndrome: UACS)
มักเกี่ยวข้องกับ ภูมิแพ้โพรงจมูก , ไซนัสอักเสบ และ น้ำมูกไหลลงคอ ซึ่งเป็นสาเหตุพบบ่อย
ของไอเรื้อรัง
-กรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease: GERD)
น้ำย่อยไหลย้อนระคายเคืองคอ อาจะเป็นสาเหตุของ ไอเรื้อรังเกิดจากอะไร โดยเฉพาะ ไอกลางคืน
หรือ ไอหลังรับประทานอาหาร
-การกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อม (Environmental Irritants)
เช่น ควันบุหรี่ , ฝุ่น PM2.5 , มลพิษอากาศ ที่ระคายเยื่อบุทางเดินหายใจ
-ผลข้างเคียงจากยา (Drug‑induced Cough)
ยาบางกลุ่ม เช่น ยากลุ่มเอซ อินฮิบิเตอร์ (ACE Inhibitors) ที่ใช้รักษา ความดันโลหิตสูง
อาจทำให้เกิดไอเรื้อรัง
- โรคร้ายแรงอื่น ๆ
เช่น มะเร็งปอด , วัณโรค ซึ่งมักมี อาการเตือนร่วม เช่น น้ำหนักลด ไข้เรื้อรัง ไอมีเลือด
หลอดลมอักเสบเรื้อรังเป็นสาเหตุของการไอเรื้อรังหรือไม่
หลอดลมอักเสบเรื้อรัง (Chronic bronchitis) เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของ ไอเรื้อรังเกิดจากอะไร โดยผู้ป่วยจะมีอาการไอมีเสมหะอย่างน้อย 3 เดือนต่อปี เป็นเวลา 2 ปี ติดต่อกัน หลอดลมอักเสบเรื้อรังมักอยู่ในกลุ่มโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังและสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่หรือมลพิษในอากาศ
การสูบบุหรี่และมลพิษทางอากาศ ตัวกระตุ้นการไอเรื้อรัง
องค์การอนามัยโลกระบุว่า ปัจจัยเสี่ยงหลักของโรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ได้แก่ การสูบบุหรี่ (ทั้งผู้สูบและสารควันทางอ้อม) และ มลพิษทางอากาศทั้งในบ้านและภายนอก รวมถึงสารเคมีและฝุ่นจากที่ทำงาน สิ่งเหล่านี้สร้างการระคายเคืองต่อเยื่อบุทางเดินหายใจ ทำให้เกิด ไอเรื้อรังเกิดจากอะไร ได้ชัดเจน
แนวทางการรักษาอาการไอเรื้อรังจากสาเหตุต่าง ๆ
การรักษาต้องขึ้นอยู่กับสาเหตุที่วินิจฉัย เช่น
-โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic Obstructive Pulmonary Disease : COPD) หรือ ภาวะทางเดินหายใจ
เรื้อรังอื่น ต้องเลิกสูบบุหรี่, หลีกเลี่ยงมลพิษ, ใช้ยาสูดพ่น (Inhaler) เช่น ยาขยายหลอดลม
(Bronchodilators) และยาสเตียรอยด์ลดการอักเสบ (Corticosteroids)
-หากเป็น ภูมิแพ้ หรือ กลุ่มอาการไอจากทางเดินหายใจส่วนบน (Upper Airway Cough Syndrome :UACS)
รักษาด้วย ยาต้านฮิสตามีน (antihistamines) , สเปรย์พ่นจมูก nasal sprays ปรับลดสาเหตุการระคายเคือง
-หากเป็นกรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease :GERD) ใช้ยา ยากลุ่มยับยั้งการหลั่งกรดอย่างแรง (Proton Pump Inhibitors : PPI ) ยาลดกรดชนิดออกฤทธิ์เร็ว (antacids) , ปรับพฤติกรรมการกินและการนอน
-ปรึกษาแพทย์หากสงสัยยาที่ใช้เป็นสาเหตุ อาจพิจารณาเปลี่ยนยา
-ในกรณีสัญญาณร้ายแรง เช่น ไอปนเลือด ต้องตรวจภาพถ่ายรังสี (X-ray/CT) หรือเจาะตรวจเสมหะเพิ่มเติม
สรุป ไอเรื้อรังเกิดจากอะไรและวิธีดูแลตนเองเบื้องต้น
ไอเรื้อรังเกิดจากอะไร” สามารถมีหลายสาเหตุ ตั้งแต่โรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic Obstructive Pulmonary Disease : COPD), หลอดลมอักเสบเรื้อรัง, หืด และ กราดไหลย้อน ภูมิแพ้, การสูบบุหรี่, มลพิษ, ถึงผลข้างเคียงของยา หรือโรคร้ายแรงอื่น ๆ เช่น มะเร็งปอด การดูแลเบื้องต้นควรรวมถึง
-การสังเกตอาการร่วม เช่น เสมหะสีเลือด หรือน้ำหนักลด
-หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง เช่น ควันบุหรี่ มลพิษ
-ปรับพฤติกรรม เช่น การนอน ยา และกินอาหาร
-แนะนำให้พบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุที่แท้จริง และรับการรักษาที่เหมาะสม
ดังนั้นการไอเรื้อรัง มีวิธีที่จะหายได้ แต่ต้องทำความเข้าใจกับอาการที่เกิดขึ้นเสียก่อน พยายามสังเกตอาการแล้วรักษาให้ถูกต้องช่วยลดอาการไอเรื้อรังลงได้ แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระยะเวลาในแต่ละวิธีการด้วย
อ้างอิงจาก
https://www.cdc.gov/nchs/data/icd/march-2020-proposals.pdf
https://www.who.int/health-topics/chronic-respiratory-diseases
https://imsear.searo.who.int/bitstreams/07db3b8d-1d99-4793-86f5-96b99b1783df/download
https://www.cdc.gov/nchs/products/databriefs/db63.htm
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-%28copd%29
Careline เคียงข้างคุณแม่…ดูแลลูกรัก
ทุกคำถามที่คุณแม่อยากรู้ เราพร้อมให้คำแนะนำโดยผู้เชี่ยวชาญพยาบาล และนักโภชนาการ.
ลิขสิทธิ์© DANONE 2021 เว็บไซต์นี้เป็นของดูเม็กซ์ประเทศไทย