สิ่งสำคัญที่ควรทราบ
นมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เราสนับสนุนคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต จากนั้นเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่ปลอดภัยอย่างเหมาะสมร่วมกับนมแม่จนครบ 2 ปี หรือนานกว่านั้น การได้รับโภชนาการที่ดีและสมดุลของมารดาในช่วงให้นมบุตรจึงมีความสำคัญยิ่ง ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องใช้นมผสม ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนตัดสินใจ และควรปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเตรียมและการใช้อย่างระมัดระวังเพื่อสุขภาพที่ดีของลูกรัก
โภชนาการที่ดีควบคู่กับการส่งเสริมพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย คือ รากฐานสำคัญสำหรับการเจริญเติบโตของลูกรัก ฮาร์ททูฮาร์ทคลับ พร้อมเคียงข้างคุณแม่ ด้วยข้อมูลด้านโภชนาการและพัฒนาการที่เป็นประโยชน์ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกรัก
เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ
สาเหตุหลักที่ทำให้หายใจเหนื่อย
หายใจเหนื่อย วิธีแก้เบื้องต้นที่ทำได้เอง
หายใจเหนื่อยจากโรคหัวใจ วิธีแก้และการดูแล
หายใจเหนื่อยจากโรคปอด วิธีแก้และการบรรเทา
หายใจเหนื่อยจากภูมิแพ้และหอบหืด วิธีดูแลเบื้องต้น
หายใจเหนื่อยจากความเครียดและวิตกกังวล วิธีแก้
การออกกำลังกายและการฝึกหายใจช่วยลดอาการเหนื่อยได้อย่างไร
ตรวจสอบบทความโดย: ศุภลักษณ์ อารีมิตร
การพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้น 1
อาการที่รู้สึกหายใจเหนื่อย วิธีแก้นั้นต้องเริ่มจากการเข้าใจอาการก่อน หากรู้สึกว่าหายใจไม่พอ หายใจลำบาก เหมือนหายใจไม่อิ่ม อากาศเข้าปอดไม่พอ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า dyspnea คือสัญญาณที่พบบ่อย โดยจะรู้สึกแน่นหน้าอก ต้องใช้แรงมากกว่าปกติในการหายใจ หรือหายใจเร็ว มีเสียงหวีด (wheezing) อาการนี้อาจเป็นเพียงภาวะชั่วคราวจากการออกแรงหรือความเครียด แต่บางครั้งก็อาจบ่งบอกถึงโรคที่รุนแรง จึงควรเข้าใจสาเหตุและวิธีการดูแลที่เหมาะสม
หายใจเหนื่อย วิธีแก้ไขดูแล ทุกครั้งที่มีอาการ ควรพิจารณาตั้งแต่สาเหตุที่ไม่รุนแรงไปจนถึงภาวะฉุกเฉิน ดังนี้
1.สาเหตุจากหัวใจและปอด
-โรคหัวใจล้มเหลว หัวใจขาดเลือด หรือโรคหลอดเลือดหัวใจ
-โรคปอด เช่น หอบหืด (asthma), โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง( COPD), ปอดอักเสบ
2.ภาวะเฉียบพลันที่อันตราย
-ภูมิแพ้รุนแรง (Anaphylaxis)
-ลิ่มเลือดอุดตันในปอด (Pulmonary embolism)
-ปอดแฟบ หรือการอุดกั้นทางเดินหายใจ
3.ปัจจัยเรื้อรังและอื่น ๆ
-โลหิตจาง (Anemia)
-ความอ้วน, ขาดการออกกำลังกาย
-ความเครียด วิตกกังวล
-โรคอื่น ๆ เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง อาการบาดเจ็บที่ทำให้หายใจลำบาก (เช่น กระดูกซี่โครงหัก)
หากคุณรู้สึก หายใจเหนื่อย วิธีแก้ไข ด้วยตัวเองเบื้องต้น สามารถทำได้ดังนี้
-หยุดพัก และปรับท่าทาง โดยนั่งพิงหรือท่า Tripod position (นั่งเอนไปข้างหน้า มือเท้าบนเข่า)
-ฝึกหายใจช้า ๆ: หายใจเข้าทางจมูก 3 วินาที กลั้นหายใจ 2 วินาที แล้วผ่อนออก 3 วินาที
-ดื่มน้ำให้เพียงพอ และอยู่ในที่อากาศถ่ายเท
-หากเกิดจากความเครียด ให้ฝึกหายใจแบบ Diaphragmatic breathing (หายใจจากหน้าท้อง) เพื่อผ่อนคลาย
เมื่ออาการหายใจเหนื่อยเกิดจากภาวะปอด เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง COPD จะเกิดภาวะ air trapping และ hyperinflation ทำให้หายใจลำบาก การบรรเทาอาการสามารถทำได้โดยใช้ยาขยายหลอดลม (inhaler), ปรับสภาพแวดล้อมให้ปลอดฝุ่นและลดมลภาวะ รวมถึงปฏิบัติตามแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรค COPD ตามมาตรฐานที่ใช้ในประเทศไทย
ความเครียด วิตกกังวล หรือ panic attack ก็เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้หายใจเหนื่อย วิธีแก้ไขเบื้องต้น คือฝึกหายใจช้า ๆ จากหน้าท้อง (diaphragmatic breathing) เพื่อควบคุมการหายใจเข้า-ออก ให้ช้าลงและลึกมากกว่าปกติ พยายามทำสมาธิ โยคะ หรือผ่อนคลายจิตใจ หากมีอาการรุนแรงควรปรึกษานักจิตวิทยา
-เดินช้า ๆ ยืดเหยียด หรือออกกำลังกายเบา ๆ อย่างสม่ำเสมอ
-ฝึกหายใจแบบ Diaphragmatic breathing(หายใจเข้าท้องป่อง- หายใจออกท้องแฟบ) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของปอด
-การออกกำลังกายช่วยลดภาวะ deconditioning(ภาวะที่ความสามารถของร่างกายลดลง) ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการหายใจเหนื่อย
อาการ หายใจเหนื่อย อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ความเหนื่อยล้าทั่วไป ความเครียด ไปจนถึงโรคหัวใจและปอดที่อันตราย ดังนั้นอาการ “หายใจเหนื่อย วิธีแก้” ครอบคลุมตั้งแต่การดูแลเบื้องต้นที่คุณทำเองได้ ไปจนถึงการปรึกษาแพทย์เมื่อเกิดจากภาวะที่รุนแรง เลือกใช้แนวทางแก้ที่เหมาะสมกับสาเหตุ แล้วดูแลสุขภาพปอดและหัวใจอย่างต่อเนื่องค่ะ แต่หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีสัญญาณรุนแรง ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาอย่างเหมาะสม
อ้างอิงจาก
https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/16942-dyspnea
https://www.mayoclinic.org/symptoms/shortness-of-breath/basics/causes/sym-20050890
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499965/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/314963
https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/250239/9786161144500-tha.pdf
https://nypost.com/2024/10/23/health/doctor-reveals-3-symptoms-that-may-indicate-a-weak-heart/
https://www.self.com/story/allergies-shortness-breath
https://dmh.go.th/news/view.asp?id=2308
https://www.mayoclinic.org/symptoms/shortness-of-breath/basics/when-to-see-doctor/sym-20050890?p=1
ทุกคำถามที่คุณแม่อยากรู้ เราพร้อมให้คำแนะนำโดยผู้เชี่ยวชาญพยาบาล และนักโภชนาการ.