กลากน้ำนมในเด็กคืออะไร ? สาเหตุ อาการ วิธีดูแล รวมถึงการรักษาที่ควรรู้

เคยสังเกตไหมคะว่าแก้มหรือหน้าผากลูกน้อยมีรอยด่าง ๆ เป็นวงรูปไข่หรือวงกลม หรือมีสีซีดกว่าบริเวณใกล้เคียง นั่นแหละค่ะที่เราเรียกกันว่า กลากน้ำนม (Pityriasis alba) ซึ่งเป็นภาวะผิวหนังอักเสบชนิดหนึ่งที่พบได้บ่อยมากในเด็กเล็กไปจนถึงวัยรุ่นเลย แต่ไม่ต้องตกใจไป เพราะ กลากน้ำนม ไม่เป็นอันตรายร้ายแรง สามารถรักษาได้ หากมีการดูแลที่ถูกวิธี

เลือกอ่านตามหัวข้อที่ต้องการ

กลากน้ำนมคืออะไร ? พบได้บ่อยในเด็กวัยไหน

อาการของกลากน้ำนม สังเกตได้อย่างไร

สาเหตุที่ทำให้ทารกเป็นกลากน้ำนม

กลากน้ำนมกับผื่นแพ้โปรตีนนมวัว แตกต่างกันอย่างไร

กลากน้ำนมเป็นโรคติดต่อหรือไม่ ?

กลากน้ำนมหายเองได้ไหม ต้องรักษาหรือไม่

วิธีดูแลผิวลูกเมื่อมีผื่นกลากน้ำนม

ครีมหรือยาทาแบบไหนที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก

อาหารของแม่มีผลต่อกลากน้ำนมของลูกหรือไม่

ข้อควรระวังในการอาบน้ำและเลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด

ตรวจสอบบทความโดย: วราภรณ์ ธีระสุนทรไท
พยาบาลศาสตรบัณฑิต การพยาบาลและการผดุงครรภ์

กลากน้ำนมคืออะไร? พบได้บ่อยในเด็กวัยใด

กลากน้ำนม (Pityriasis Alba) ไม่ใช่โรคกลากซึ่งเป็นโรคติดเชื้อ แต่หมายถึงโรคผิวหนังที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีที่ชั้นหนังกำพร้าไม่สามารถสร้างเม็ดสีได้ตามปกติ ทำให้ผิวหนังส่วนนั้นสีจางลงจนกลายเป็นวงด่างขาว ส่วนใหญ่จะพบในเด็กเล็ก ระยะ 3 ขวบ ไปจนถึงวัยรุ่น อายุ 16-17 ปี และมักพบในคนที่มีพันธุกรรมเป็นโรคภูมิแพ้ (Atopic Dermatitis) ส่วนสาเหตุที่เรียกว่า กลากน้ำนม เพราะลักษณะเป็นรอยด่างขาวเหมือนน้ำนมแห้งติดอยู่ที่แก้มนั่นเอง 

อาการของกลากน้ำนม สังเกตได้อย่างไร

กลากน้ำนม ระยะแรกอาจเป็นผื่นแดงเล็กน้อย แล้วแผ่ขยายเป็นวงสีแดงหรือชมพูจาง ๆ จากนั้นจะจางลงเป็นวงสีชาว ๆ ขนาดประมาณ 1-4 เซนติเมตร มีขุย ลักษณะผื่นจะเป็นวงรีหรือวงกลม ขอบเขตไม่ชัดเจน อาจจะเกิดเพียงจุดเดียวหรือหลายจุดพร้อมกัน มักเกิดขึ้นที่หน้า คอ ไหล่ หรือต้นแขน

สาเหตุที่ทำให้ทารกเป็นกลากน้ำนม

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุของกลากน้ำนมที่แน่ชัด อาจเกิดจากการอักเสบแบบอ่อนๆ เซลล์สร้างเม็ดสีที่ชั้นหนังกำพร้าไม่สามารถสร้างเม็ดสีได้ตามปกติ นอกจากนี้ยังเชื่อว่า กลากน้ำนมสัมพันธ์กับโรคภูมิแพ้ผิวหนัง แสงแดด และอากาศแห้ง การติดเชื้อแบคทีเรีย ภาวะขาดอาหาร สบู่ที่มีด่างมาก

กลากน้ำนมกับผื่นแพ้นมวัว แตกต่างกันอย่างไร

แม้ชื่อจะใกล้เคียงกัน แต่กลากน้ำนมไม่เกี่ยวกับนมวัวเลย เพราะ กลากน้ำนม คือปัญหาผิวหนังจากความแห้งหรืออาการระคายเคือง ในขณะที่ ผื่นแพ้โปรตีนนมวัว มีสาเหตุจากการแพ้โปรตีนในนมวัว เป็นผื่นภูมิแพ้ทางผิวหนัง และมักมีอาการร่วมอื่น ๆ เช่น ท้องเสีย อาเจียน หายใจลำบาก ซึ่งควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยที่ชัดเจน

กลากน้ำนมเป็นโรคติดต่อหรือไม่?

กลากน้ำนมไม่ใช่โรคติดต่อ ไม่เป็นอันตราย และไม่แพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคน

กลากน้ำนมหายเองได้ไหม ต้องรักษาหรือไม่

กลากน้ำนมสามารถหายเองได้ภายในไม่กี่สัปดาห์หรือไม่กี่เดือน ซึ่งการดูแลผิวอย่างเหมาะสมหรือทายาที่เหมาะสมก็สามารถช่วยให้หายเร็วขึ้น และลดการกลับมาเป็นซ้ำได้

วิธีดูแลผิวลูกเมื่อมีผื่นกลากน้ำนม

- หลีกเลี่ยงแสงแดด และทาครีมกันแดดก่อนออกแดดด้วยทุกครั้ง

- ควรทาครีมบำรุงผิว (Moisturizer) เป็นประจำทุกวัน

- ใช้สบู่อ่อน ๆ เช่น สบู่เหลว สบู่เด็ก หรือผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวสำหรับเด็กอ่อน ล้างทำความสะอาดบริเวณที่เป็นรอยโรค

- อาบน้ำอุณหภูมิปกติหรืออุ่นพอประมาณ ไม่อุ่นมากจนเกินไป

- ควรใช้เครื่องสำอางชนิดไม่แพ้และชนิดอ่อนโยนต่อผิวหนัง

- ใช้ครีมสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ตามที่แพทย์สั่ง

- หลีกเลี่ยงการเกาผื่นเพื่อไม่ให้ผิวระคายเคืองมากขึ้น

ครีมหรือยาทาแบบไหนที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก

สำหรับครีมที่ใช้ ควรจะเป็นครีมธรรมดาที่ไม่มีกลิ่นหอม เพราะผิวหนังของเด็กบางคนอาจจะแพ้น้ำหอมได้ และแพทย์อาจจะให้ทาด้วยครีมสเตียรอยด์อ่อน ๆ วันละ 1-2 ครั้ง ในระยะเวลาที่จำกัดภายใต้การดูแลของแพทย์ เพื่อป้องกันผลข้างเคียงจากการใช้ยาสเตียรอยด์เป็นเวลานาน 

อาหารของแม่มีผลต่อกลากน้ำนมของลูกหรือไม่

โดยทั่วไปแล้ว อาหารของแม่ไม่ได้เป็นสาเหตุของกลากน้ำนม ดังนั้น แม่ไม่จำเป็นต้องงดอาหารใด ๆ เป็นพิเศษ เว้นแต่ว่าลูกจะมีอาการแพ้อาหารอื่น ๆ ร่วมด้วย ซึ่งในกรณีนั้นควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและขอคำแนะนำเพิ่มเติม

ข้อควรระวังในการอาบน้ำและเลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด

- ใช้สบู่และผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวชนิดที่อ่อนโยน ที่ระบุว่าใช้สำหรับเด็ก 

- ไม่ควรฟอกผิวแรงหรือถูด้วยฟองน้ำหยาบ ๆ 

- อาบน้ำที่อุณหภูมิปกติ หรือพออุ่น ๆ ไม่ร้อนเกินไป เพราะยิ่งจะทำให้ผิวแห้ง

- หลังอาบน้ำควรซับผิวให้แห้งแล้วทาครีมบำรุงผิวทันที เพื่อรักษาผิวหนังให้ชุ่มชื้นเสมอ ไม่ให้เกิดภาวะผิวแห้ง

อ้างอิงจาก

doctor.or.th

medthai.com

haamor.com

kcmh.chulalongkornhospital.go.th

si.mahidol.ac.th

ภาพจาก Freepik