สิ่งสำคัญที่ควรทราบ
นมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เราสนับสนุนคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต จากนั้นเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่ปลอดภัยอย่างเหมาะสมร่วมกับนมแม่จนครบ 2 ปี หรือนานกว่านั้น การได้รับโภชนาการที่ดีและสมดุลของมารดาในช่วงให้นมบุตรจึงมีความสำคัญยิ่ง ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องใช้นมผสม ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนตัดสินใจ และควรปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเตรียมและการใช้อย่างระมัดระวังเพื่อสุขภาพที่ดีของลูกรัก
โภชนาการที่ดีควบคู่กับการส่งเสริมพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย คือ รากฐานสำคัญสำหรับการเจริญเติบโตของลูกรัก ฮาร์ททูฮาร์ทคลับ พร้อมเคียงข้างคุณแม่ ด้วยข้อมูลด้านโภชนาการและพัฒนาการที่เป็นประโยชน์ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกรัก
หลายคนอาจเคยได้ยินคำแนะนำว่า “หากวางแผนจะมีลูก ควรเริ่มทานโฟลิคตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์” แต่คำถามที่ตามมาคือ โฟลิค ช่วยเรื่องอะไร กันแน่ และเหตุใดจึงมีความสำคัญมากกับคุณแม่มือใหม่ ? ซึ่งอย่างที่รู้ ๆ กันเบื้องต้นอยู่แล้วว่า โฟลิค เป็นวิตามินจำเป็นที่มีบทบาทสำคัญต่อการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ โดยเฉพาะในช่วงสัปดาห์แรก ๆ ที่ยังไม่รู้ตัวว่าตั้งครรภ์ วันนี้เราจะพาคุณไปรู้จักโฟลิคให้มากขึ้น ตั้งแต่ความแตกต่างระหว่างโฟลิคกับโฟเลต ไปจนถึงประโยชน์ ปริมาณที่เหมาะสม และคำแนะนำสำคัญสำหรับผู้หญิงที่กำลังวางแผนมีบุตร
ตรวจสอบบทความโดย: นภาวัล มณีกุล
คหกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาโภชนาการชุมชน
โฟลิคคืออะไร ? ต่างจากโฟเลตไหม
โฟลิค (Folic Acid) และโฟเลต (Folate) เป็นวิตามินตัวเดียวกัน นั่นคือ วิตามินบี 9 ที่ร่างกายใช้ในการสร้างเซลล์ใหม่ เช่น เซลล์เม็ดเลือดแดงและเนื้อเยื่อต่าง ๆ โดยเฉพาะในช่วงที่ร่างกายเติบโตอย่างรวดเร็ว เช่น การตั้งครรภ์ และวัยเด็ก โดยสามารถละลายน้ำได้ แต่ที่เแตกต่างกัน คือ โฟเลตพบได้ในอาหารธรรมชาติ ขณะที่โฟลิคได้มาจากการสังเคราะห์ขึ้นมักใช้ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารหรืออาหารเสริมวิตามิน
โฟลิคสำคัญต่อหญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์อย่างไร
การได้รับโฟลิคในปริมาณที่เพียงพอทั้งก่อนและระหว่างตั้งครรภ์ มีส่วนสำคัญในการป้องกันความผิดปกติของสมองและไขสันหลังของทารก เช่น ภาวะสไปนา บิฟิดา (Spina Bifida) คือ ความพิการแต่กำเนิดที่เกิดจากกระดูกสันหลังและไขสันหลังของทารกในครรภ์ปิดไม่สมบูรณ์ และช่วยพัฒนาระบบประสาทส่วนกลางอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ยังช่วยสร้าง DNA และ RNA ซึ่งเป็นรากฐานของเซลล์ทุกชนิดในร่างกาย
ป้องกันความผิดปกติของหลอดประสาท (Neural Tube Defects)
Neural Tube Defects (NTDs) เป็นกลุ่มของความผิดปกติแต่กำเนิดที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาของสมอง ไขสันหลัง หรือกระดูกสันหลัง ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วง 3–4 สัปดาห์แรกหลังปฏิสนธิ โฟลิคมีบทบาทสำคัญในการปิดหลอดประสาทของทารก ซึ่งหากไม่สมบูรณ์อาจส่งผลให้เกิดภาวะรุนแรง เช่น สไปนา บิฟิดา(Spina Bifida) หลอดประสาทของทารกไม่ปิดสมบูรณ์ หรือ Anencephaly ภาวะที่ไม่มีสมอง เป็นต้น
ใครบ้างที่ควรรับประทานโฟลิคเสริม
- ผู้หญิงที่วางแผนจะตั้งครรภ์ใน 3–6 เดือนข้างหน้า
- ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ทั่วไป เนื่องจากอาจตั้งครรภ์โดยไม่ตั้งใจ
- ผู้หญิงที่เคยมีลูกที่มี NTDs ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับโฟลิคในปริมาณที่สูงขึ้น
- ผู้ที่มีภาวะการดูดซึมสารอาหารผิดปกติ เช่น ลำไส้สั้น หรือกินยาบางชนิดที่ลดการดูดซึมโฟลิค
แหล่งอาหารที่มีโฟลิคตามธรรมชาติ
ช่วงก่อนและระหว่างตั้งครรภ์ การเพิ่มเมนูที่อุดมด้วยโฟเลตในแต่ละมื้อ จะช่วยให้ร่างกายพร้อมสร้างเซลล์ใหม่เพื่อพัฒนาการของทารกได้อย่างเต็มที่ ซึ่งอาหารตามธรรมชาติที่มีโฟเลต ได้แก่
- ผักใบเขียวเข้ม (คะน้า กุยช่าย ผักโขม บรอกโคลี แตงกวา)
- ผลไม้รสเปรี้ยว (ส้ม มะนาว กีวี สตรอว์เบอร์รี องุ่นเขียว)
- ถั่วเมล็ดแห้งต่าง ๆ เช่น ถั่วลิสง ถั่วเหลือง รวมถึงเมล็ดทานตะวัน
- ธัญพืชที่เสริมโฟลิค เช่น ข้าวโอ๊ต ซีเรียล
อย่างไรก็ตาม หากวางแผนตั้งครรภ์ ควรเสริมด้วยโฟลิคในรูปแบบอาหารเสริมควบคู่กันไปด้วย
โฟลิคมากเกินไปเป็นอันตรายไหม ? ข้อควรระวังในการใช้
แม้โฟลิคจะมีประโยชน์ แต่การรับในปริมาณมากเกินไป เช่น มากกว่า 1,000 ไมโครกรัมต่อวัน โดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์ อาจปิดบังอาการขาดวิตามิน B12 และนำไปสู่ปัญหาทางระบบประสาท หรือทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ ปวดท้อง หรือผื่นขึ้น ดังนั้นควรรับประทานตามคำแนะนำและหลีกเลี่ยงการใช้เองในปริมาณสูงต่อเนื่อง
เมื่อพูดถึงการวางแผนมีบุตรหรือการตั้งครรภ์ คำถามที่สำคัญคือ โฟลิค ช่วยเรื่องอะไร คำตอบคือ โฟลิคช่วยลดความเสี่ยงของภาวะผิดปกติของระบบประสาทในทารก และช่วยเสริมสร้างเซลล์ใหม่อย่างเหมาะสมในช่วงที่ร่างกายเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ดังนั้นการเริ่มเสริมโฟลิคตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์และต่อเนื่องในช่วงตั้งครรภ์จึงเป็นการลงทุนที่ดีที่สุดเพื่ออนาคตของลูกน้อย
Careline เคียงข้างคุณแม่…ดูแลลูกรัก
ทุกคำถามที่คุณแม่อยากรู้ เราพร้อมให้คำแนะนำโดยผู้เชี่ยวชาญพยาบาล และนักโภชนาการ.
ลิขสิทธิ์© DANONE 2021 เว็บไซต์นี้เป็นของดูเม็กซ์ประเทศไทย