สิ่งสำคัญที่ควรทราบ

นมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เราสนับสนุนคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต จากนั้นเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่ปลอดภัยอย่างเหมาะสมร่วมกับนมแม่จนครบ 2 ปี หรือนานกว่านั้น การได้รับโภชนาการที่ดีและสมดุลของมารดาในช่วงให้นมบุตรจึงมีความสำคัญยิ่ง  ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องใช้นมผสม ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนตัดสินใจ และควรปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเตรียมและการใช้อย่างระมัดระวังเพื่อสุขภาพที่ดีของลูกรัก


โภชนาการที่ดีควบคู่กับการส่งเสริมพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย คือ รากฐานสำคัญสำหรับการเจริญเติบโตของลูกรัก ฮาร์ททูฮาร์ทคลับ พร้อมเคียงข้างคุณแม่ ด้วยข้อมูลด้านโภชนาการและพัฒนาการที่เป็นประโยชน์ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกรัก

childrens-expectorant

แนะนำยาละลายเสมหะเด็ก เลือกใช้อย่างไรให้ปลอดภัย

ตรวจสอบบทความโดย: ศุภลักษณ์ อารีมิตร
การพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้น 1

ยาละลายเสมหะเด็กคืออะไร

อาการไอมีเสมหะเป็นสิ่งที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะในช่วงที่เป็นหวัดหรือติดเชื้อทางเดินหายใจ ทำให้คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักมองหาตัวช่วย เช่น ยาละลายเสมหะเด็ก (pediatric mucolytics) คือยาที่ช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะในระบบทางเดินหายใจของเด็ก ทำให้เสมหะหลุดออกง่ายขึ้นเมื่อไอหรือผ่านการดูดออก ช่วยบรรเทาอาการไอ หายใจลำบาก หรือเสียงครืดคราดในลำคอ โดยยากลุ่มนี้นิยมใช้เมื่อเด็กมีการติดเชื้อทางเดินหายใจ หวัด หรือภูมิแพ้ แต่การเลือกใช้ยาสำหรับเด็กนั้นมีข้อควรระวังที่ไม่ควรมองข้าม เพราะร่างกายของเด็กยังบอบบางและแตกต่างจากผู้ใหญ่

ทำไมเด็กจึงมีเสมหะได้ง่าย

โครงสร้างทางเดินหายใจของเด็กเล็กมีขนาดเล็กและแคบกว่าผู้ใหญ่ เมื่อมีการติดเชื้อหรือปฏิกิริยาภูมิแพ้ ร่างกายจะสร้างเสมหะขึ้นมาเพื่อดักจับเชื้อโรค แต่เนื่องจากเด็กเล็กมักจะไม่สามารถขากหรือไอเอาเสมหะออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เสมหะค้างอยู่ เกิดเสียงครืดคราด ไอ หรือหายใจลำบากได้

กลไกการทำงานของยาละลายเสมหะเด็ก

โดยการหลักแล้ว ยาละลายเสมหะเด็กทำงานได้หลายแบบ ได้แก่

-ทำให้เสมหะเหลวขึ้น (Mucolytic) ลดความเหนียวข้นของเสมหะ ทำให้ไอออกได้ง่ายขึ้น

-กระตุ้นการขับเสมหะ (Expectorant) กระตุ้นร่างกายให้สร้างน้ำมูกเพื่อช่วยดันเสมหะออก

-เสริมการระบายเสมหะตามธรรมชาติ เมื่อเสมหะเหลวขึ้น จะถูกขับออกได้ง่ายทั้งจากการไอหรือการดูดเสมหะ

ประเภทของยาละลายเสมหะที่ใช้ในเด็ก

โดยการหลักแล้ว ยาละลายเสมหะเด็กทำงานได้หลายแบบ ได้แก่

-ทำให้เสมหะเหลวขึ้น (Mucolytic) ลดความเหนียวข้นของเสมหะ ทำให้ไอออกได้ง่ายขึ้น

-กระตุ้นการขับเสมหะ (Expectorant) กระตุ้นร่างกายให้สร้างน้ำมูกเพื่อช่วยดันเสมหะออก

-เสริมการระบายเสมหะตามธรรมชาติ เมื่อเสมหะเหลวขึ้น จะถูกขับออกได้ง่ายทั้งจากการไอหรือการดูดเสมหะ

ยาละลายเสมหะเด็กแบบน้ำเชื่อม

-ใช้ง่าย เหมาะสำหรับเด็กที่กลืนยาละลายเสมหะเด็กไม่สะดวก

-มักมีรสหวานและปรุงให้น่ารับประทาน

-ควรใช้ตามปริมาณที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ เพราะการให้ยาเกินขนาดอาจก่อให้เกิดอันตราย

childrens-expectorant

ยาละลายเสมหะเด็กชนิดเม็ดและผงละลายน้ำ

-เหมาะสำหรับเด็กโตที่เริ่มกลืนยาละลายเสมหะเด็กได้ หรือดื่มผงละลายน้ำได้

-แบบผงละลายน้ำสะดวกและมีรสชาติที่ปรับให้เด็กกินง่าย แต่ต้องระวังปริมาณจริงที่ได้รับ

-ต้องระวังปริมาณและอายุที่เหมาะสมก่อนให้ยาและควรใช้ภายใต้คำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกร

ความแตกต่างระหว่างยาละลายเสมหะกับยาขับเสมหะ

-ยาละลายเสมหะ (Mucolytic) ทำหน้าที่ลดความเหนียวข้นของเสมหะ

-ยาขับเสมหะ (Expectorant) ช่วยกระตุ้นให้ร่างกายขับเสมหะออกมา

บางครั้งแพทย์อาจให้ใช้ร่วมกันเพื่อช่วยให้เสมหะหายเร็วขึ้น

วิธีเลือกยาละลายเสมหะเด็กอย่างปลอดภัย

-เลือกยาที่เหมาะสมกับอายุเด็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี การใช้ยาทุกชนิด ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

-อ่านฉลากยาและปฏิบัติตามคำแนะนำทุกครั้ง

-หลีกเลี่ยงการซื้อยาใช้เองจากร้านสะดวกซื้อหรือออนไลน์โดยไม่มีคำแนะนำจากเภสัชกร

-เลือกยาที่ผ่านการรับรองจาก อย.

ข้อควรระวังในการใช้ยาละลายเสมหะสำหรับเด็ก

-ห้ามใช้ยาของผู้ใหญ่กับเด็กแม้จะปรับลดปริมาณก็ตาม

-หากเด็กมีอาการแพ้ยา เช่น ผื่น ลมพิษ หายใจลำบาก ต้องหยุดใช้และรีบพบแพทย์ทันที

-ไม่ควรใช้ยาละลายเสมหะร่วมกับ ยากดอาการไอ เพราะจะทำให้เสมหะค้างอยู่ในปอด

วิธีธรรมชาติที่ช่วยลดเสมหะในเด็ก

-ให้เด็กจิบน้ำอุ่นบ่อย ๆ ให้รับประทานอาหารอุ่น ๆ เช่น น้ำซุป

-ใช้เครื่องพ่นไอน้ำหรือวางถ้วยน้ำอุ่นในห้อง จัดห้องให้มีอากาศถ่ายเทสะดวก  หลีกเลี่ยงฝุ่น ควันบุหรี่ และมลภาวะ

-จัดท่านนอนศรีษะสูงเพื่อลดการคั่งของเสมหะ พักผ่อนเพียงพอ สร้างความอุ่นและความชื้นให้เหมาะสม จะช่วยลดเสมหะได้

-หลีกเลี่ยงควันบุหรี่ ฝุ่น หรือมลภาวะ 

- ใช้สารสกัดธรรมชาติ (เช่น หัวหอมแดง, มะกรูด, ใบกะเพรา) อาจช่วยได้ในบางกรณี

เมื่อไหร่ควรพาเด็กไปพบแพทย์แทนการใช้ยา

ควรพาไปพบแพทย์หากมีอาการเหล่านี้

-หายใจลำบาก หอบเหนื่อย หรือมีเสียงหวีด

-เสมหะมีสีเหลือง เขียว หรือมีเลือดปน

-มีไข้สูงมากกว่า 38.5°C หรือไข้ไม่ลดลงภายใน 2-3 วัน

-เด็กซึมลง ไม่เล่น  ทานนมทานข้าวได้น้อยลง 

-ไอมีเสมหะ  หรืออาการไม่ดีขึ้น เกิน 2 สัปดาห์

ยาละลายเสมหะเด็ก สามารถช่วยบรรเทาอาการไอและทำให้เด็กหายใจสะดวกขึ้น แต่ต้องเลือกใช้ให้ถูกต้อง เหมาะสมกับโรค อาการ  อายุ ขนาดและวิธีใช้ ตามคำแนะนำของแพทย์ หรือเภสัชกร ไม่ควรซื้อมาใช้เอง รวมถึงการดูแลด้วยวิธีธรรมชาติ เช่น การดื่มน้ำอุ่น การใช้น้ำเกลือพ่นจมูก หลีกเลี่ยงมลภาวะ ต่างๆ เช่น ฝุ่น ควัน และหากลูกมีอาการรุนแรงหรือไม่ดีขึ้น ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสมที่สุด

Careline Footer

Careline เคียงข้างคุณแม่…ดูแลลูกรัก

ทุกคำถามที่คุณแม่อยากรู้ เราพร้อมให้คำแนะนำโดยผู้เชี่ยวชาญพยาบาล และนักโภชนาการ.

x