สิ่งสำคัญที่ควรทราบ
นมแม่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับทารก เราสนับสนุนคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกของชีวิต จากนั้นเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยที่ปลอดภัยอย่างเหมาะสมร่วมกับนมแม่จนครบ 2 ปี หรือนานกว่านั้น การได้รับโภชนาการที่ดีและสมดุลของมารดาในช่วงให้นมบุตรจึงมีความสำคัญยิ่ง ทั้งนี้ หากมีความจำเป็นต้องใช้นมผสม ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนตัดสินใจ และควรปฏิบัติตามข้อแนะนำในการเตรียมและการใช้อย่างระมัดระวังเพื่อสุขภาพที่ดีของลูกรัก
โภชนาการที่ดีควบคู่กับการส่งเสริมพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย คือ รากฐานสำคัญสำหรับการเจริญเติบโตของลูกรัก ฮาร์ททูฮาร์ทคลับ พร้อมเคียงข้างคุณแม่ ด้วยข้อมูลด้านโภชนาการและพัฒนาการที่เป็นประโยชน์ เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกรัก
ตรวจสอบบทความโดย: ศุภลักษณ์ อารีมิตร
การพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้น 1
อาการไอมีเสมหะเป็นสิ่งที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะในช่วงที่เป็นหวัดหรือติดเชื้อทางเดินหายใจ ทำให้คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักมองหาตัวช่วย เช่น ยาละลายเสมหะเด็ก (pediatric mucolytics) คือยาที่ช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะในระบบทางเดินหายใจของเด็ก ทำให้เสมหะหลุดออกง่ายขึ้นเมื่อไอหรือผ่านการดูดออก ช่วยบรรเทาอาการไอ หายใจลำบาก หรือเสียงครืดคราดในลำคอ โดยยากลุ่มนี้นิยมใช้เมื่อเด็กมีการติดเชื้อทางเดินหายใจ หวัด หรือภูมิแพ้ แต่การเลือกใช้ยาสำหรับเด็กนั้นมีข้อควรระวังที่ไม่ควรมองข้าม เพราะร่างกายของเด็กยังบอบบางและแตกต่างจากผู้ใหญ่
โครงสร้างทางเดินหายใจของเด็กเล็กมีขนาดเล็กและแคบกว่าผู้ใหญ่ เมื่อมีการติดเชื้อหรือปฏิกิริยาภูมิแพ้ ร่างกายจะสร้างเสมหะขึ้นมาเพื่อดักจับเชื้อโรค แต่เนื่องจากเด็กเล็กมักจะไม่สามารถขากหรือไอเอาเสมหะออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เสมหะค้างอยู่ เกิดเสียงครืดคราด ไอ หรือหายใจลำบากได้
โดยการหลักแล้ว ยาละลายเสมหะเด็กทำงานได้หลายแบบ ได้แก่
-ทำให้เสมหะเหลวขึ้น (Mucolytic) ลดความเหนียวข้นของเสมหะ ทำให้ไอออกได้ง่ายขึ้น
-กระตุ้นการขับเสมหะ (Expectorant) กระตุ้นร่างกายให้สร้างน้ำมูกเพื่อช่วยดันเสมหะออก
-เสริมการระบายเสมหะตามธรรมชาติ เมื่อเสมหะเหลวขึ้น จะถูกขับออกได้ง่ายทั้งจากการไอหรือการดูดเสมหะ
โดยการหลักแล้ว ยาละลายเสมหะเด็กทำงานได้หลายแบบ ได้แก่
-ทำให้เสมหะเหลวขึ้น (Mucolytic) ลดความเหนียวข้นของเสมหะ ทำให้ไอออกได้ง่ายขึ้น
-กระตุ้นการขับเสมหะ (Expectorant) กระตุ้นร่างกายให้สร้างน้ำมูกเพื่อช่วยดันเสมหะออก
-เสริมการระบายเสมหะตามธรรมชาติ เมื่อเสมหะเหลวขึ้น จะถูกขับออกได้ง่ายทั้งจากการไอหรือการดูดเสมหะ
-ให้เด็กจิบน้ำอุ่นบ่อย ๆ ให้รับประทานอาหารอุ่น ๆ เช่น น้ำซุป
-ใช้เครื่องพ่นไอน้ำหรือวางถ้วยน้ำอุ่นในห้อง จัดห้องให้มีอากาศถ่ายเทสะดวก หลีกเลี่ยงฝุ่น ควันบุหรี่ และมลภาวะ
-จัดท่านนอนศรีษะสูงเพื่อลดการคั่งของเสมหะ พักผ่อนเพียงพอ สร้างความอุ่นและความชื้นให้เหมาะสม จะช่วยลดเสมหะได้
-หลีกเลี่ยงควันบุหรี่ ฝุ่น หรือมลภาวะ
- ใช้สารสกัดธรรมชาติ (เช่น หัวหอมแดง, มะกรูด, ใบกะเพรา) อาจช่วยได้ในบางกรณี
ยาละลายเสมหะเด็ก สามารถช่วยบรรเทาอาการไอและทำให้เด็กหายใจสะดวกขึ้น แต่ต้องเลือกใช้ให้ถูกต้อง เหมาะสมกับโรค อาการ อายุ ขนาดและวิธีใช้ ตามคำแนะนำของแพทย์ หรือเภสัชกร ไม่ควรซื้อมาใช้เอง รวมถึงการดูแลด้วยวิธีธรรมชาติ เช่น การดื่มน้ำอุ่น การใช้น้ำเกลือพ่นจมูก หลีกเลี่ยงมลภาวะ ต่างๆ เช่น ฝุ่น ควัน และหากลูกมีอาการรุนแรงหรือไม่ดีขึ้น ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสมที่สุด
อ้างอิงจาก
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23728642/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33122405/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39562833/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24789119/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37508708/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34362426/
https://4health.anamai.moph.go.th/symtom
https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5601a1.htm
https://mwi.anamai.moph.go.th/th/dmkm2565/download?did=29239&id=94049&lang=th&mid=36873
ทุกคำถามที่คุณแม่อยากรู้ เราพร้อมให้คำแนะนำโดยผู้เชี่ยวชาญพยาบาล และนักโภชนาการ.